Is er iets mis met mij omdat ik een open relatie wil?
Je kunt schrikken van je eigen verlangen. Misschien houd je van je partner en wil je toch ruimte voor anderen. Dan is de vraag al snel: als onze relatie goed is, waarom wil ik dit dan? Of: ben ik egoïstisch omdat ik hieraan denk?
Het verlangen op zichzelf maakt je geen slechte partner. Mensen kunnen verschillend denken over exclusiviteit, seks en verbinding. Sommigen zijn gelukkig in een monogame relatie. Anderen merken dat ze naast hun bestaande relatie ook ruimte voor andere contacten willen. Dat iemand een open relatie overweegt, zegt nog niet waarom die wens er is of wat ermee moet gebeuren.
Je kunt dit serieus nemen zonder er meteen een besluit van te maken. Een wens geeft informatie over wat je bezighoudt. Pas als je beter begrijpt wat je zoekt, kun je ook zien wat je eigenlijk aan je partner wilt voorleggen.
Wat zoek je in een open relatie?
Voor de één gaat het om seks met anderen. Voor de ander om verliefdheid, vrijheid of de mogelijkheid om meerdere banden aan te gaan. Soms weet je zelf nog niet goed wat je bedoelt met ‘een open relatie’. Je weet alleen dat de huidige afspraak over exclusiviteit begint te knellen.
Ook de aanleiding kan verschillen. Misschien heb je al lang het gevoel dat monogamie niet goed bij je past. Misschien begon je er pas over na te denken toen er weinig seks was, de dagen op elkaar gingen lijken of jullie elkaar minder nabij waren. Of er is iemand anders voor wie je iets voelt.
Die verschillen doen ertoe. Niet omdat de ene reden automatisch goed is en de andere fout, maar omdat je anders moet kijken naar wat je hoopt te veranderen.
Meer vrijheid, of een antwoord op wat je mist?
Als je weinig seks hebt of intimiteit mist, is het begrijpelijk dat je buiten de relatie aan mogelijkheden denkt. Tegelijk is het de moeite waard om te kijken welk gemis je probeert op te vangen. Als je vooral verlangt naar seks of nabijheid met je partner, geeft contact met iemand anders je dat niet vanzelf terug. Ook sleur of emotionele afstand tussen jullie verdwijnt niet automatisch wanneer de relatie opengaat.
Misschien is er binnen jullie huidige relatie nog veel te bespreken: wat ieder mist, wat moeilijk is geworden en of jullie iets kunnen veranderen. Misschien blijkt na zulke gesprekken dat jullie behoeften ver uit elkaar liggen. Je hoeft dat niet vooraf te weten.
Voor sommige mensen staat het verlangen naar openheid los van een tekort thuis. Zij houden van hun partner en vinden seksuele of relationele vrijheid toch wezenlijk voor de manier waarop zij willen leven. Ook die wens verdient aandacht. Hij geeft alleen nog geen antwoord op de vraag of jullie allebei deze relatievorm willen.
Wat hoop jij in een open relatie te vinden? En wat zou tussen jou en je partner blijven spelen als jullie de relatie zouden openen? Die vragen helpen vaak meer dan zoeken naar een ‘goede’ reden.
Wat kan dit met je partner doen?
Jij kunt bedoelen: ik houd van jou en wil daarnaast meer ruimte. Je partner kan horen: ik ben niet genoeg voor je. Zelfs als je zegt dat het niet aan hem of haar ligt, kan die gedachte blijven hangen. Misschien vraagt je partner zich af of jij iets mist wat die nooit zal kunnen geven.
Dat is niet noodzakelijk wat jouw verlangen betekent. Maar hoe je wens voor jou bedoeld is en hoe hij bij je partner binnenkomt, zijn twee verschillende dingen. Je partner kan schrikken, verdrietig worden of opnieuw gaan kijken naar eerdere momenten tussen jullie. Was je al langer ontevreden? Is er misschien iemand anders?
Dat maakt je wens niet onbespreekbaar. Het betekent wel dat je de reactie van je partner niet kunt wegpraten door uit te leggen dat die het verkeerd begrijpt. Wat jij bedoelt en wat de ander verliest aan zekerheid, mogen allebei serieus genomen worden.
Is er nog een weg terug als je het vertelt?
Misschien houd je je wens voor je omdat je bang bent dat één gesprek alles verandert. Die angst is niet ongegrond. Je kunt het uitspreken van een wens niet ongedaan maken. Ook wanneer jullie besluiten de relatie monogaam te houden, kan je partner zich blijven afvragen of jij eigenlijk iets anders wilt.
Sommige partners vinden na verloop van tijd weer vertrouwen. Ze begrijpen beter wat de wens betekent en wat er wel en niet tussen hen verandert. Voor anderen blijft de onzekerheid bestaan. Soms raakt alleen al de vraag aan iets wezenlijks in hun gevoel van veiligheid. Er is geen manier om vooraf te garanderen dat jullie daarna weer precies terug kunnen naar hoe het was.
Dat vraagt om een eerlijk onderscheid. Je kunt verantwoordelijkheid nemen voor hoe je het gesprek voert. Je kunt niet bepalen wat het voor je partner zal betekenen. Ook zwijgen kan gevolgen hebben, bijvoorbeeld als je steeds meer afstand voelt of een belangrijk deel van jezelf verborgen houdt. Welke risico’s je voelt, hangt af van jullie relatie en van wat deze wens voor jou betekent.
Hoe bespreek je een open relatie zonder de uitkomst al vast te leggen?
Er is geen zin waarmee je kunt voorkomen dat je partner geraakt wordt. Wel maakt het verschil of je iets deelt wat je wilt onderzoeken, of dat je een besluit presenteert waar de ander zich maar toe moet verhouden.
Je kunt bijvoorbeeld eerlijk zeggen dat je over openheid nadenkt, dat je nog niet precies weet wat die wens betekent en dat je beseft dat dit voor je partner onverwacht kan zijn. Dan is er ruimte voor de vraag die erachter ligt. Die ruimte wordt kleiner als het gesprek begint met een uitgewerkt plan, een datum of iemand met wie je al wilt afspreken.
Je hebt misschien maanden gehad om aan het idee te wennen. Voor je partner begint het gesprek op dat moment pas. Schrik, stilte of verdriet betekenen niet automatisch dat een gesprek onmogelijk is. Ze betekenen ook niet dat je partner later wel zal instemmen. Soms is tijd nodig om te begrijpen wat er eigenlijk is gezegd.
Een eerste gesprek hoeft dus niet te gaan over regels of uitvoering. Eerst kan duidelijk worden wat je bedoelt, wat je partner hoort en welke vragen het bij jullie allebei oproept.
Wat als je partner geen open relatie wil?
Een nee kan pijn doen. Je kunt je afgewezen voelen, of bang zijn dat je een belangrijk verlangen moet opgeven. Tegelijk hoeft je partner niet overtuigd te worden van een relatievorm die voor hem of haar niet goed voelt. Monogamie kan voor de ander net zo wezenlijk zijn als vrijheid voor jou.
Er is verschil tussen zeggen dat een nee je verdriet doet en blijven aandringen totdat de ander toegeeft. Vrije instemming vraagt dat nee zeggen echt mogelijk is, zonder druk, schuldgevoel of de voortdurende dreiging dat je partner anders vertrekt. Dat betekent niet dat jij nooit mag spreken over wat dit verschil voor jouw toekomst betekent. Wel vraagt het om eerlijkheid over die gevolgen, zonder ze als middel te gebruiken om toestemming te krijgen.
Soms ontdekken partners een vorm die voor beiden klopt. Soms willen zij uiteindelijk verschillende soorten relaties. Liefde voor elkaar neemt dat verschil niet altijd weg.
Lees ook: Ik wil geen open relatie en Open relatie of uit elkaar gaan?.
Wat als er al iemand anders in beeld is?
Een wens voor een open relatie kan concreet worden doordat je iemand hebt ontmoet. Misschien ben je verliefd, heb je veel contact of is er al iets gebeurd wat je partner niet weet. Dan gaat het gesprek ook over die persoon en over wat er tot nu toe tussen jullie is afgesproken.
Voor je partner kan een voorstel om de relatie te openen voelen als toestemming achteraf voor een band die al is begonnen. Daarom maakt het uit of je een algemene wens bespreekt, of eigenlijk ruimte zoekt voor deze ene persoon. Als je contact hebt verzwegen of afspraken hebt geschonden, verdient dat eerst een eerlijk gesprek op zichzelf. Een nieuwe relatievorm herstelt dat vertrouwen niet vanzelf.
Ook de ander die in beeld is, is een mens met eigen gevoelens en grenzen. Die verdient duidelijkheid over wat tussen jou en je partner wel en niet is afgesproken.
Lees ook onze gids over vreemdgaan.
Wat kun je zelf eerst onderzoeken?
Je hoeft niet meteen te kiezen tussen je verlangen wegdrukken en je relatie openen. Soms helpt het om scherper te zien wat er in je wens samenkomt.
- Wat verlang je precies? Seks met anderen, een liefdevolle band, meer vrijheid in het algemeen of iets wat je nu bij je partner mist?
- Hoe lang speelt het al? Is de wens er ook in perioden waarin het goed gaat tussen jullie, of vooral wanneer je je eenzaam of afgewezen voelt?
- Wat zou openheid veranderen? En welke vragen over seks, nabijheid of vertrouwen zouden ook daarna tussen jullie blijven bestaan?
- Welke vrijheid gun je de ander? Zou je partner werkelijk kunnen twijfelen of nee zeggen, ook als dat gevolgen heeft voor wat jij wilt?
Deze vragen leveren niet vanzelf een antwoord op. Ze kunnen wel voorkomen dat één woord ‘open relatie’ alle verschillende verlangens en problemen tegelijk moet dragen.
Heeft deze gids je geholpen?
Bedankt voor je feedback!
Versturen is niet gelukt. Probeer het later opnieuw.
Veelgestelde vragen
Hoe vertel ik mijn partner dat ik een open relatie wil en hoe stel ik het voor?
Begin niet met een eis of ultimatum, maar met eerlijkheid en zorgvuldigheid. Vertel dat je een wens of vraag wilt onderzoeken en geef je partner ruimte om te reageren, ook als die reactie schrik, verdriet of weerstand is.
Is het verkeerd dat ik een open relatie wil?
Niet automatisch. Een open relatie willen betekent niet per se dat je niet van je partner houdt. Wel is het belangrijk om te onderzoeken waar je wens vandaan komt en of je partner vrij kan reageren zonder druk.
Wat als mijn partner geen open relatie wil?
Dan is dat een serieuze grens. Je partner hoeft niet overtuigd te worden van een relatievorm die voor hem of haar niet veilig of passend voelt. Het vraagt dan om eerlijk onderzoek: kunnen jullie samen een vorm vinden, of is het verschil te groot?
Kan ik een open relatie voorstellen als er al iemand anders is?
Dat kan, maar het vraagt extra eerlijkheid. Als er al verliefdheid, geheim contact of grensoverschrijding speelt, gaat het gesprek niet alleen over openheid, maar ook over vertrouwen en wat er al gebeurd is.
Is een open relatie een oplossing voor weinig seks of sleur?
Niet vanzelf. Een open relatie kan bestaande spanningen juist vergroten als er al weinig vertrouwen, veel afstand of onuitgesproken pijn is. Het is belangrijk om eerst te onderzoeken wat er in jullie relatie speelt.
Wat als ik een open relatie wil, maar mijn partner monogaam wil blijven?
Dan hebben jullie mogelijk een belangrijk verschil in relatiebehoefte. Dat betekent niet automatisch dat de relatie voorbij is, maar het vraagt wel om eerlijkheid. Geen van beiden zou structureel over een eigen grens moeten gaan om de relatie te behouden.
Kan relatietherapie helpen als ik een open relatie wil?
Ja. Relatietherapie kan helpen om het gesprek zorgvuldig te voeren, zonder dat één relatievorm vooraf als goed of fout wordt neergezet. Het gaat om verlangens, grenzen, veiligheid, vrijwilligheid en de vraag wat voor jullie allebei klopt.
Tot slot: eerlijkheid vraagt ook zorgvuldigheid
Je kunt van je partner houden en toch twijfelen aan exclusiviteit. Je kunt ook ontdekken dat de wens voor openheid iets zegt over een gemis dat je juist met je partner wilt bespreken. Die mogelijkheden vragen allebei om aandacht voordat je weet wat je wilt vragen.
Als je je wens uitspreekt, kan dat opluchten en pijn doen tegelijk. Je partner kan tijd nodig hebben, nee zeggen of de relatie daarna anders zien. Je hoeft de uitkomst niet vooraf te kennen om eerlijk te zijn over wat er speelt. Wel verdient die onzekerheid een plaats in het gesprek, voor jullie allebei.
Verder lezen over open relaties
Open relatie of uit elkaar gaan?
Hoe je dit verschil zorgvuldig onderzoekt zonder meteen vanuit paniek te beslissen.
Open relatie: regels en afspraken
Deze gidsen maken deel uit van het thema Open relaties en polyamorie.
Over deze gids
Samengesteld door de RRN-redactie
Deze gids is samengesteld door de RRN-redactie van het Relatietherapeuten Register Nederland (RRN), het landelijke kwaliteitsregister voor relatietherapeuten in Nederland. De inhoud biedt neutrale en objectieve informatie over als je een open relatie wilt.
Bronnen en achtergrond
- Investigation of Consensually Nonmonogamous Relationships: Theories, Methods, and New Directions — Conley, Matsick, Moors & Ziegler
Over consensuele non-monogamie, relatiekwaliteit en aannames rond monogamie en non-monogamie. - What do we know about consensual non-monogamy? — Fairbrother, Hart & Fairbrother
Review over consensuele non-monogamie, relatievormen, stigma en relatiediversiteit. - Dimming the “Halo” Around Monogamy — Balzarini, Shumlich, Kohut & Campbell
Onderzoek naar stigma rond consensueel niet-monogame relaties en de neiging om monogame relaties positiever te beoordelen. - Internalized Consensual Non-Monogamy Negativity and Relationship Quality — Moors, Schechinger, Balzarini & Flicker
Onderzoek naar geïnternaliseerd stigma rond consensuele non-monogamie en de mogelijke samenhang met relatiekwaliteit.